Hoe je het best omgaat met endometriose na de overgang

Hoe je het beste omgaat met endometriose na de overgang. De laatste jaren is er vanuit de medische hoek een hernieuwde belangstelling voor endometriose en de overgang. Endometriose is een oestrogeen afhankelijke ontstekingsziekte. Er ontstaat weefsel buiten de baarmoeder en waar gewoonlijk dit weefsel wordt afgevoerd middels de menstruatie, blijft dit weefsel achter in het lichaam en kan gaan ontsteken.

Hoe je het beste omgaat met endometriose na de overgang, de uterus

Endometriose stopt niet door de overgang

Tot niet zo lang geleden werd gedacht dat als de menstruatie stopte, de chronische aandoening die daarmee samenhangt, ook zou stoppen. Op zich was die gedachte ook niet zo gek. Endometriose lijkt op baarmoederweefsel. Dit groeit en wordt afgestoten onder invloed van oestrogeen. 

Endometriose heeft oestrogeen nodig om te groeien. In de overgang neemt je oestrogeen productie af. Kort door de bocht was dan ook de gedachte: geen oestrogeen is geen endometriose.

Dit is dus een misvatting en gelukkig wordt dat ook steeds meer (h)erkend. Endometriose treft niet alleen vrouwen in de vruchtbare periode, maar komt ook voor bij vrouwen in de menopauze en zelfs bij postmenopauzale vrouwen. Er zijn vrouwen van 80 jaar die de diagnose endometriose hebben gekregen [bron].

hevige bekkenpijn is een symptoom van endometriose

Hoe je het best omgaat met endometriose na de overgang

Ongeveer 5% van de vrouwen die last hebben van endometriose zijn postmenopauzale vrouwen. Bij vrouwen die geopereerd zijn aan baarmoeder of eierstokken kan dit oplopen tot 19%. Als je geopereerd bent en je hebt veel onverklaarbare bekkenbodem pijn, dan zou er wel eens sprake kunnen zijn van endometriose.

Meest voorkomende klachten bij vrouwen na de menopauze met endometriose:

  • (chronische) bekkenpijn
  • gastro-intestinale disfunctie
    Dit zijn klachten en afwijkingen die betrekking hebben op je spijsvertering. Endometriose wil zich nog wel eens aan of zelfs in de darm hechten met als gevolg pijn, bloedverlies via de anus, diarree of juist obstipatie.
    Bij sommige vrouwen wordt ten onrechte de diagnose prikkelbare darmsyndroom gesteld, terwijl er sprake is van endometriose.
  • ovariële cysten
    dit zijn (meestal) goedaardige gezwellen op je eierstokken, vaak gevuld met een stroperige donkerbruine inhoud. De kleur wordt veroorzaakt door oud bloed. Vaak worden deze cysten ook chocolade cysten genoemd.

Waarom de overgang je niet geneest van endometriose

Nog even terug: bij endometriose groeit weefsel dat lijkt op het baarmoederslijmvlies. Het groeit alleen buiten de baarmoeder. Net als het weefsel in de baarmoeder, bouwt het weefsel zich maandelijks op en af. Maar omdat bij endometriose het weefsel zich buiten de baarmoeder bevindt, kan het niet via de vagina naar buiten. 

Het weefsel komt vast te zitten in het lichaam, wat pijn en ontsteking veroorzaakt. Dit kan vervolgens leiden tot de vorming van littekenweefsel en darmproblemen. De meest voorkomende plek met endometriose bij vrouwen in de overgang zijn trouwens de eierstokken [bron].

Minder oestrogeen is niet hetzelfde als geen oestrogeen

Wanneer je op natuurlijke wijze door de overgang gaat, produceren je eierstokken minder oestrogeen. Het sleutelwoord is hier “minder” en dat is iets anders dan “geen”. Je lichaam produceert nog steeds oestrogeen en dus kunnen de symptomen blijven aanhouden.

Zijn je eierstokken operatief verwijderd en neem je daarna hormoonvervangende therapie, dan is er zelfs een reële kans dat je symptomen zelfs verergeren.

Mate van endometriose vóór de overgang

Wat er gebeurt, kan afhangen van de ernst van je symptomen vóór de overgang. Als je een relatief milde vorm van endometriose had vóór de overgang, dan is de kans groot dat je klachten sterk verminderen. Had je echter ernstige klachten, dan is er ook een behoorlijke kans dat je klachten zullen aanhouden.

Hoe lang je last hebt gehad van de pijnlijke symptomen, is ook een indicatie van hoe waarschijnlijk het is dat het tijdens de overgang verbetert. Heb je jarenlang pijnlijke symptomen gehad, dan is de kans groter dat de klachten niet gaan verdwijnen als je in de overgang komt.

Hoe je het best omgaat met endometriose na de overgang

Als je symptomen van endometriose na de overgang niet verminderen, dan lijkt vooralsnog een operatie (laparoscopie) de beste behandeling. Hierbij worden de endometriose haarden weggehaald. De huidige onderzoeken lijken erop te wijzen dat dit effectiever is dan het gebruik van medicatie.

Wordt er medicatie voorgeschreven, dan zal dit meestal een vorm van hormoon vervangende therapie zijn. Een alternatief zijn aromataseremmers. Dit medicijn stopt aromatase. Aromatase is een enzym dat nodig is bij het produceren van oestrogeen. Het gebruik hiervan zit eigenlijk nog in de experimentele fase en hoe effectief het echt is, wordt nog onderzocht.

Alternatieve therapieën

Er zijn diverse alternatieven voor hoe je het beste omgaat met endometriose na de overgang. Sommige vrouwen hebben baat bij acupunctuur, gedragstherapie, voedingsprogramma’s, homeopathie, traditionele Chinese geneeskunde, kruidengeneeskunde en sport.

Het kan heel goed dat je bij één of meer van deze aanvullende of alternatieve therapieën gebaat bent. In de praktijk zijn er genoeg vrouwen te vinden die absoluut een verbetering van kwaliteit van hun leven ervaren. Er is echter geen wetenschappelijk bewijs dat de alternatieve therapieën echt helpen bij het verminderen van de pijnklachten.

Als je veel pijn hebt door de endometriose ben je echter bereid om álles te proberen, zeg ik als ervaringsdeskundige.

Annet Wellen
Endometriose
Endometriose is een chronische ontstekingsziekte waarbij weefsel dat in de baarmoeder voorkomt, groeit waar het niet hoort. Wereldwijd leiden 10% van alle vrouwen in de vruchtbare leeftijd eraan. Wat kun je er zelf tegen doen?
€12,50 E-book

Ben je echter ook onder behandeling van een reguliere arts, wees dan altijd open over wat je probeert. Sommige alternatieve therapieën kunnen reguliere therapie tegenwerken waardoor je klachten misschien alleen maar verergeren.

Eierstokken

Endometriose en kanker

De meeste vrouwen die endometriose hebben, maken zich in meer of mindere mate ook wel eens zorgen over het risico op het ontwikkelen van kanker. Het goede nieuws is dat er geen bewijs is dat de ziekte endometriose het risico op kanker vergroot, behalve voor eierstokkanker en non-Hodgkin-lymfoon. Gelukkig zijn deze risico’s relatief klein.

Uit onderzoek naar eierstokkanker bijvoorbeeld is gebleken dat van 100 vrouwen zonder endometriose er 2 vrouwen binnen 12 jaar eierstok kanker ontwikkelen. Bij vrouwen met endometriose zijn dat er 3. 

Het volgen van hormoonvervangende therapie kan het risico op kanker, met name borstkanker, echter wél vergroten. Zeker als het gebruik van deze medicijnen langere tijd gebeurt. Langere tijd is hier meer dan vijf jaar.

Soms heb je geen last van endometriose, maar heb je wel buikpijn door een opgeblazen gevoel. Lees Opgeblazen gevoel in de overgang

Plaats een reactie