Je ogen in de overgang

De video geeft een korte samenvatting van deze pagina.

Je ogen in de overgang. Het gevoel van droge ogen. Dat komt best veel voor en niet alleen bij vrouwen in of na de overgang. Belangrijke oorzaken van droge ogen zijn:

  • toegenomen verdamping van traanvocht
  • verminderde productie van traanvocht
  • onregelmatigheden van het oogoppervlak
  • een onbekende oorzaak

Zonder afbreuk te willen doen aan andere oorzaken, beperkt deze pagina zich tot het uitdiepen van klachten die veroorzaakt kunnen worden  door veranderingen in je hormonen. De keuze hiervoor is dat droge ogen veroorzaakt door verandering in hormonen een mogelijke overgangsklacht kan zijn.

Je ogen in de overgang.  

Andere klachten die veel voorkomen bij ogen in de overgang:

  • Branderig gevoel
  • Jeukende ogen
  • Rode ogen
  • Meer tranende ogen
  • Gevoel van ‘zandkorrel’ of iets anders in je oog
  • Slechter zien
Je ogen in de overgang, oog

Je ogen in de overgang; Droge Ogen Syndroom.  

De verandering van je oestrogeen niveau kan gevolgen hebben voor je ogen. Oestrogeen is belangrijk voor het in goede conditie houden van je slijmvliezen. Slijmvliezen zijn onder andere verantwoordelijk voor de aanmaak van traanvocht. Functioneren je slijmvliezen minder, dan kan het gebeuren dat je te weinig traanvocht aanmaakt, met als gevolg droge ogen.

Traanvocht ligt als een soort filmlaagje over je ogen. In het vocht zit voeding voor het hoornvlies in je oog. Behalve dat je minder traanvocht in je ogen krijgt tijdens de overgang, verandert de samenstelling van je oogvocht ook nog eens. 

Onder vrouwen in de overgang is het hebben van ‘droge ogen’ dan ook een veel gehoorde klacht. 

Voor vrouwen in de postmenopauzale fase is de kans op oogproblemen zelfs nóg groter. Onderzoek in de VS heeft aangetoond dat bij vrouwen boven de 50 de kans 2x zo groot is als bij mannen van dezelfde leeftijd [Bron]. 

Je hebt heel erg veel last van droge ogen. Je bent in de overgang of je vermoedt dat dat zo is. In dat geval kan het verstandig zijn om naast een  gynaecoloog ook een afspraak met een oogarts te maken.

Je ogen in de overgang, oogproblemen
Je ogen in de overgang, ogen schilderij

Je ogen in de overgang; zijn het je hormonen?  

Uit diverse onderzoeken blijkt dat naast andere oorzaken een hormonale oorzaak dus vaak voorkomt. De conclusies uit sommige onderzoeken tonen geen direct verband aan tussen hormonen en droge ogen, maar wel een indirect verband. 

Dit komt omdat er wel een directe invloed van je hormonen is op de kliertjes bij je ogen. Dit worden de kliertjes van Meibom genoemd [Bron]. De kliertjes van Meibom zorgen voor een olieachtige afscheiding in je ogen. En die afscheiding zorgt dat je tranen een beetje vettig zijn. Hierdoor verdampen je tranen minder snel en blijven je ogen vochtig. 

Als deze klieren minder goed gaan werken, omdat ze bijvoorbeeld ontstoken zijn of juist teveel olieachtige afscheiding produceren, kun je dus last krijgen van je ogen. Verandering in je hormonen kan ervoor zorgen dat de kliertjes van Meibom minder goed gaan werken.

Meer onderzoek nodig

Er is een onderzoek uit 2016 dat aan lijkt te tonen dat vrouwen die langdurig hormoon therapie hebben gebruikt, een grotere kans op het droge ogen syndroom hebben. Dit lijkt met name zo als de behandeling uitsluitend uit de toediening van oestrogeen bestaat [Bron]. 

Als de hormoontherapie uit een combinatie van oestrogeen en testosteron bestaat, dan lijken vrouwen juist minder snel droge ogen te krijgen [Bron].

Eenduidigheid of droge ogen nu verbeteren of verslechteren door hormoon therapie is er niet. Er is gewoon nog meer onderzoek nodig om duidelijker te krijgen wat nu precies werkt. En of dit te vertalen is naar betere medische behandelingen.

tips
Tranen

Tips die voor verlichting kunnen zorgen

Tip 1:

Let op de luchtvochtigheid in je kamers. Zet eventueel bakken met water neer of hang waterverdampers aan je verwarming. Heb je die niet, kun je ook natte handdoeken gebruiken.

Tip 2:

Vermijd airco als het kan.

Tip 3:

Bescherm je ogen met een zonnebril in de zomer of zorg als je naar buiten gaat voor een bril met afgesloten zijkanten. Dan kan de wind je ogen niet zo snel uitdrogen.

Tip 4:

Vermijd rokerige ruimtes.

Tip 5:

Was je ogen ’s ochtends en ’s avonds voorzichtig uit met een washandje en lauwwarm water.

Tip 6:

Knipper bewust vaker met je ogen. Zeker als je een tijdje hebt zitten lezen of achter een beeldscherm hebt gezeten.

Je gaat dan toch vaak wat intensiever kijken en dat betekent meestal minder knipperen met je ogen.

Normaal is om iedere 4 tot 6 seconden te knipperen met je ogen.
Wil je je ogen helpen gezond te houden, kijk dan ongeveer iedere 20 minuten 20 seconden weg van je scherm en knipper dan bewust in die 20 seconden 5 x met je ogen.

Je  ogen in de overgang: oogdruppels

Bij een drogist of apotheek kun je oogdruppels krijgen of als je klachten ernstiger zijn of langer aanhouden, kun je ook een gel of een zalf proberen.

Deze traanvervangers worden ook wel kunsttranen genoemd.

Pas op met kunsttranen als je contactlenzen draagt. Het conserveermiddel in de kunsttranen zit, kan reageren met de contactlens waardoor je ogen geïrriteerd raken.

Er zijn ook nogal wat vrouwen die nooit een contactlens in hebben gehad maar die niet tegen de conserveringsmiddelen in kunsttranen kunnen. 

Gebruik je kunsttranen en heb je continu het gevoel dat er “iets” in je oog zit, dan is er een goede kans dat je niet tegen het conserveringsmiddel in de kunsttranen kunt.

Conserveermiddel vrij

Er zijn ook conserveermiddel vrije middelen te koop. In ieder geval vrouwen die contactlenzen dragen kunnen beter voor een dergelijke variant kiezen, zoals bijvoorbeeld Oculotect Unidose of Duratears free.

Beide middelen zijn met een recept van de huisarts verkrijgbaar bij een apotheek. Oculotect is echter op het internet vrij makkelijke verkrijgbaar zonder recept, maar het is de vraag of het verstandig is dit soort middelen te gebruiken zonder advies van een arts.

Het is sowieso niet verstandig dit soort middelen langdurig zonder medisch advies te gebruiken. Als je bijvoorbeeld een ooginfectie hebt en je gebruikt kunsttranen dan kan dat de infectie verergeren.

Extra voordeel is dat voorgeschreven kunsttranen vergoed worden, receptvrije kunsttranen worden dat niet. Heb je twijfels ga dan altijd naar je arts voor overleg.

Kunsttraan druppels

Omega 3 en omega 6

Onderzoek naar invloed van voedingsmiddelen op droge ogen laten een wat wisselend beeld zien. 

Een onderzoek uit 2016 naar de werking van omega 3 suggereerden dat omega 3 een direct positief effect zou kunnen hebben op droge ogen. Dit is echter door een groot onderzoek uit 2018 onder 535 mensen met matige tot ernstig droge ogen  onderuit gehaald [Bron]. 

De combinatie met omega 6 lijkt evenmin een direct invloed te hebben op droge ogen. Een hoge dosis omega 3 met een gemiddelde dosis omega 6 lijkt echter wel bescherming te bieden tegen afnemende werking van de klieren van Meibom [Bron]. 

Onderzoek heeft aangetoond dat de inname van één gram omega 3 extra per dag de hoeveelheid verzadigde vetten in de klieren van Meibom vermindert. Daardoor komt de olie weer wat makkelijker uit de klieren en daarmee wordt de kans op droge ogen weer minder [Bron].

Omega 3 heeft meer gezondheidsvoordelen, maar daar ga ik op deze pagina niet op in. De gezondheidsraad adviseert per dag 200 milligram omega 3 voor volwassenen [Bron]. 

Omega 3 uit vette vis

Je lichaam is niet in staat om zelf omega 3 aan te maken. Dat betekent dat je dit dus uit voeding of uit supplementen zult moeten halen.

Wil je omega 3 uitsluitend uit voeding halen, dan kun je het beste kiezen voor vis. 

Als je 2 keer in de week een portie vis van ongeveer 100 gram eet, krijg je volgens de Gezondheidsraad in principe genoeg omega 3 binnen. Vis waar je dan aan moet denken is zalm (vers, gerookt, diepvries; maakt niet uit), makreel, sardientjes en haring, de zogenaamde vette vissen.

Je ogen in de overgang: vorm van je oog

Ogen kunnen ook een beetje van vorm veranderen door de overgang [Bron]. Draag je contactlenzen, dan kan het zijn dat je die niet meer verdraagt. Je zult dan moeten overstappen op een bril.

Voor sommige vrouwen betekent het dat ze nog prima lenzen kunnen hebben, maar voor het lezen en voor het werken achter een computer of laptop een leesbril nodig zijn.

Oogproblemen komen bij oudere mensen sowieso veel vaker voor dan bij jonge mensen, ongeacht of dit over mannen of vrouwen gaat.

Het is dus verstandig om je ogen regelmatig te laten controleren, maar zeker ook als je merkt dat de overgang begint. Des te eerder je problemen opspoort, des te groter is de kans dat er iets voor je gedaan kan worden zonder al te grote ingrepen.

Een afspraak bij een opticien is snel gemaakt. Het gaat wel om je ogen.

Add a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *