Urineverlies bij vrouwen

Urineverlies bij vrouwen ook wel incontinentie genoemd. Het is een veel voorkomend probleem bij mensen die ouder worden: het onvrijwillig verlies van urine.

Urine verlies zorgt in de allereerste plaats bij veel vrouwen (maar ook bij mannen!) voor sociaal ongemak: schaamte.

Urineverlies bij vrouwen, schaamte en urineverlies

En hoewel je prima kunt vertellen dat je je niet hóéft te schamen, is die schaamte er toch vaak, zelfs als je weet dat een kwart van alle volwassen vrouwen last heeft van een vorm van incontinentie. 

Het is met name voor veel vrouwen het idee dat een ander je rúíkt. Geuren spelen nu eenmaal een belangrijke rol in ons leven. Voor meer over wat geuren voor ons betekenen kunnen doen, lees Lichaamsgeur bij overgang

Sommige patiënten folders van ziekenhuizen stellen zelfs dat dit 75%(!) van de vrouwen last van heeft een vorm van urine incontinentie.

Daar zitten dan ook de vrouwen bij die alleen tijdens of direct na hun zwangerschap last hebben van incontinentie. Deze vorm van urineverlies hoeft vaak niet behandeld te worden, omdat die vanzelf weer ophoudt.  

De gevolgen van ongewild urineverlies kunnen groot zijn: niet meer mee durven doen aan sociale activiteiten, niet meer op vakantie durven, niet meer ergens durven logeren. 

 

Urineverlies bij vrouwen

Er zijn vier vormen van blaasproblemen die zich veel voordoen bij met name vrouwen.

  • Stress incontinentie
  • Aandrang incontinentie
  • Nycturie (1)
  • Pijn bij plassen (2)

(1) Nycturie. Dat is het midden in de nacht een aantal keren wakker worden met een sterke aandrang om te moeten plassen.

(2) Pijn bij plassen. Vrouwen zijn na de overgang over het algemeen wat gevoeliger voor blaasinfecties. Dit veroorzaakt pijn of een branderig gevoel bij het plassen.

Deze pagina gaat over incontinentie en besteedt daarom verder geen aandacht aan nycturie en blaasinfecties. 

 

Urineverlies bij vrouwen, Niezen en urineverlies
Hoesten en urineverlies

Urineverlies bij vrouwen: stress incontinentie

Niezen, hoesten, voorover bukken, iets zwaars optillen, tennissen, rennen, springen. Je kunt bij al deze activiteiten urine verliezen. Als dat in dit soort situaties gebeurt, spreken we van stress incontinentie. 

Wat er eigenlijk gebeurt is dat de druk op je blaas tijdelijk te hoog wordt omdat je een bepaalde inspanning doet, zoals bijvoorbeeld niezen of iets zwaars optillen. De kringspier die de blaasopening afsluit, werkt door het slapper worden van de bekkenspieren niet voldoende meer. 

Bij stress incontinentie verlies je een paar druppels urine of ineens een scheutje. Stress incontinentie is een veel voorkomende klacht tijdens de perimenopauze. 

Heb je in deze periode al last van stress incontinentie dan zal dat meestal niet verergeren door de overgang. Wordt de incontinentie wel erger, dan is er waarschijnlijk iets anders aan de hand.

Urineverlies bij vrouwen: urge of aandrang incontinentie

Het kan ook zijn dat je blaasspier zomaar samentrekt zonder dat je daar iets aan kunt doen. Je kunt je plas dan niet meer ophouden en je redt het vaak niet meer om op tijd een toilet te bereiken. 

Deze vorm van incontinentie wordt aandrang of urgentie incontinentie genoemd. Soms heb je bij deze vorm van incontinentie heel vaak het gevoel dat je moet plassen, terwijl je als je dan werkelijk ‘gaat’, er maar een klein beetje urine is. Eigenlijk is je blaas hier té actief. 

Deze vorm van incontinentie komt vaker voor naarmate je ouder wordt. Ook mannen kunnen van deze vorm van incontinentie last krijgen. 

Naarmate je ouder bent komt vaker voor dat je na enige aandrang heel snel in één keer je blaas leegt. Door de snelheid waarmee dat gebeurt lukt het niet meer om op tijd een toilet te bereiken

Urineverlies bij vrouwen, toiletbordje

Urineverlies bij vrouwen: overgang

Tijdens de overgang kunnen de bekkenbodem spieren bij een vrouw slapper worden. Het weefsel rond de vagina kan in deze periode eveneens minder elastisch worden en dat kan de oorzaak zijn van incontinentie. 

Je bekkenbodem heeft twee functies: het versterken van het afsluit mechanisme van de plasbuis, anus en vagina en het steunen van de organen in het kleine bekken. 

Als die steunfunctie minder wordt, kan je blaas gaan verzakken. Je blaas opening wordt daardoor minder goed afgesloten met als gevolg dat je bij sommige inspanning urine verliest

Ongewild urineverlies, wat is er aan te doen?

Ten eerste moet duidelijk worden wat de oorzaak van de incontinentie is en over welke vorm van incontinentie het gaat. 

Een (huis)arts kan dit achterhalen door de juiste vragen te stellen: het zogenaamde anamnese onderzoek. 

Daarnaast zal vaak aanvullend onderzoek nodig zijn om tot de meest optimale behandeling te komen. Wat meestal sowieso gebeurt is de urine controleren op infecties, omdat ook infecties aan de urinewegen tot urine verlies kunnen leiden. 

Komt de huisarts tot de conclusie dat er sprake is van stress incontinentie dan zal de behandeling vaak door de huisarts zelf opgepakt worden. In eerste instantie zal de huisarts dan het gebruik van  incontinentiemateriaal of medicijnen voorschrijven. 

Fysiotherapeut

Als de incontinentie klachten nog vrij mild zijn, kan de huisarts ook een doorverwijzing geven voor een bekkenbodem fysiotherapeut. Zo’n therapeut kan je oefeningen aanleren die de bekkenbodem spieren versterken en op die manier de problemen kunnen verminderen. 

Reken erop dat je minimaal 12 weken moet oefenen voordat je echt vooruitgang zult bemerken. Dat is ook meteen het nadeel van bekkenbodem fysiotherapie. Je moet heel trouw je oefeningen (blijven) doen, anders werkt het niet. Voordeel is dat het veel minder belastend is dan een operatie. 

Werkt bekkenbodem fysiotherapie?

Of je er veel aan hebt verschilt heel erg per vrouw. Sommige vrouwen ervaren nauwelijks verbetering, andere vrouwen zijn na de training bijna klachtenvrij. 

Resultaten variëren tussen de 27% en 90% verbetering. Bij een operatie is er trouwens ook geen 100% garantie op succes, maar daarover later meer.

Tevreden vrouw

Urineverlies bij vrouwen: eenvoudige tips

Tip 1: verminder koffie gebruik

Als je veel koffie drinkt, heb je meer aandrang om te gaan plassen. Vocht (water) op zich is goed, maar specifiek koffie verhoogt de aandrang om te moeten plassen.

Tip 2: drink ’s morgens meer

Als je ’s nachts vaak moet plassen, probeer dan ’s avonds minder te drinken. Mijn fysiotherapeut gaf mij de tip te zorgen dat ik voor 15:00 ’s middags ongeveer 2/3 van mijn vochtinname van de dag binnen moest hebben en dat ik ’s avonds na 20:30 eigenlijk helemaal niet meer zou moeten drinken.

Tip 3: later = water

En áls ik dan toch nog iets wil drinken ‘s avonds, dan is het water. Geen thee met smaakjes, geen koolzuurhoudende drankjes, maar ook geen sapjes. Al deze dranken kunnen je blaas prikkelen waardoor je meer aandrang hebt, terwijl je eigenlijk wilt dat je blaas rustig wordt (en zich ’s nachts rustig houdt).

Tip 4: dubbele tampons bij sport

Mijn gynaecoloog raadde mij aan om twee tampons in te brengen voor het sporten. Vanuit de vagina wordt dan de blaas ondersteunt waardoor je geen (of minder) urine verliest. Ik heb dit zelf nooit geprobeerd, maar ik wil jullie de tip niet onthouden.

Operatie

Urineverlies bij vrouwen: medicijnen en andere behandelingen bij stress incontinentie

Oestrogeen crème of zetpillen.

Geen enkel wetenschappelijk onderzoek toont aan dat oestrogeen crème of zetpillen helpt tegen stress incontinentie. 

Het is dus maar de vraag of er überhaupt medicijnen tegen stress incontinentie bestaan. Oestrogeen tabletten lijken stress incontinentie zelfs te kunnen verergeren.

Andere behandelingen

Gel

Je kunt er in overleg met je arts voor kiezen gel in je plasbuis te laten injecteren. De gel zorgt ervoor dat het afsluitmechanisme van je plasbuis beter werkt. Volgens de patiënten folder van Laurentius Ziekenhuis Roermond heeft 70% tot 90% van de vrouwen hier baat bij  [Bron].

Aanpasbare Continentie Therapie

Een operatieve manier om iets aan stress incontinentie te doen is de Aanpasbare Continentie Therapie. Tijdens een ingreep krijg je twee ballonnetjes naast je plasbuis ingebracht. 

Na een week of vijf moet je weer naar het ziekenhuis om de ballonnetjes met vloeistof te laten vullen. Eventueel wordt dat na een week of zes herhaald. De ballonnetjes worden net zo vaak bijgevuld totdat je geen urine meer verliest. 

Uit de laatste cijfers komt naar voren dat 60% – 65% van de vrouwen die deze behandeling heeft ondergaan, van de incontinentieproblemen af is. Daarnaast ervaart 20% een aanmerkelijke verbetering (meer dan 50%) [Bron].

Suburethrale tape

Een andere operatieve mogelijkheid is het aanbrengen van suburethrale tape. Dit is een draagband die het afsluitmechanisme van je plasbuis versterkt. 

Dit is effectief bij 86% van de vrouwen: bij hun zijn de incontinentieproblemen opgelost. Bij 6% van de vrouwen heeft de operatie geen enkel effect. De overige 8% ervaart een duidelijke verbetering, maar zij blijven (nog steeds) niet helemaal droog [Bron].

Urineverlies bij vrouwen, tevreden vrouw na behandeling

Urineverlies bij vrouwen: urge incontinentie

Ook bij urgentie incontinentie zal de eerste behandeling meestal bestaan uit een verwijzing naar een bekken bodem fysiotherapeut, in dit geval voor blaastraining. 

Bij deze vorm van incontinentie is de gewoonte ontstaan om bij lichte aandrang al te gaan plassen. Als je daaraan went, moet je ook steeds sneller plassen en plas je steeds kleine beetjes. 

De bedoeling van de behandeling is om die cirkel te doorbreken. Hier moet je ongeveer drie maanden voor uittrekken. Ervaar je dan nog geen verbetering, dan heeft deze behandeling niet zoveel zin. 

Er zal dan alsnog naar medicijnen worden gekeken die er met name op gericht zijn de ongewenste samentrekking van de blaasspier te remmen. 

Nadeel van deze medicijnen zijn de bijwerkingen zoals droge mond, hartkloppingen en wazig zien. Met name oudere mensen hebben hier vaak last van, terwijl lang niet iedereen baat bij de medicijnen heeft.

Botox behandeling

Een relatief nieuwe manier om de samentrekking van de blaasspier te verminderen is botox in de blaaswand spuiten.

Botox verslapt de spieren en sommige mensen zijn dankzij deze behandeling tijdelijk van hun problemen af.

Dat is ook meteen het grootste nadeel: botox werkt maar tijdelijk, dus de kans is groot dat de problemen na verloop van tijd terug komen, tussen de 9 en 12 maanden. De botox behandeling moet dan worden herhaald.

botox

Suprapubische katheter

Als het plassen helemaal niet meer lukt of je hebt zoveel problemen door de incontinentie, kan tot de plaatsing van een suprapubische katheter worden besloten. 

Je krijgt dan via de buikwand een slangetje in je blaas. De urine wordt in het vervolg dan opgevangen in een zakje. Iedere 6 tot 12 weken moet de katheter vervangen worden. 

Als de suprapubische katheter goed is geplaatst, ben je in principe van het ongewilde urineverlies af. Er kunnen zich echter wel complicaties voordoen zoals het verstopt raken van de katheter slang. 

Het is in de meeste gevallen prima oplosbaar, maar het is niet zo dat de suprapubische katheter de ultieme oplossing tegen ongewenst urineverlies is. 

Als je echter al járen bezig bent, echt alles hebt geprobeerd en niets helpt afdoende, dan is een suprapubische katheter zeker iets om het met je arts over te hebben.

Add a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *